Class Review

วันที่ 29 ธันวาที่ผ่านมาผมเพิ่งเรียนจบ DeepLearning.AI Data Engineering Professional Certificate มาครับ เป็น Coursera Specialization ตัวที่ 2 ในชีวิต หลังจากได้ตัวแรก Developing Application with Google Cloud เมื่อหลายปีมาแล้ว แต่เอาจริงๆ ผมก็ไม่ได้ตั้งใจว่าจะเก็บเป็น Specialization อะไรหรอกครับ จุดเริ่มต้นของเรื่องราวนี้คือ ผมรู้จัก Joe Reis จากหนังสือ Fundamentals of Data Engineering มาก่อนหน้านี้แล้วกับ Subscribe newsletter ของเค้าด้วย พอช่วงประมาณเดือนสิงหาถ้าผมจำไม่ผิดนะ อาจารย์ Andrew Ng เปิดตัวเว็บ deeplearning.ai ขึ้นมา แล้วผมก็เหลือบไปเห็นคอร์ส Data Engineering ในนั้นมาว่าจะเปิดตัวเร็วๆ นี้ แถมสอนโดย Joe Reis อีก ผมรอจนถึงเวลาเปิดตัวแล้วเค้าก็เลื่อนเปิด จนช่วงปลายๆ เดือนกันยาถึงเปิด ผมก็เริ่มเรียนตั้งแต่วันแรกเลย อาจารย์ Joe Course Format ตัวคอร์สนี้จั่วหัวว่า Specialization สำหรับคนที่ไม่เคยเรียน Coursera ตัว Specialization หมายความว่าจะเป็นชุดคอร์สที่จะประกอบไปด้วยคอร์สย่อยๆ หลายคอร์ส ถ้าเรียนจบครบทุกตัว นอกจากเราจะได้ Certificate ของแต่ละคอร์สแล้ว เราจะได้ตัว Cert Specialization เพิ่มอีกด้วยครับ ซึ่งโดยตัว Specialization เองสามารถมองเป็น Learning Path ได้ด้วย เพราะจากประสบการณ์ผมแต่ละคอร์สที่เรียงมาให้จะ support ความรู้ให้เราต่อยอดใน Course ถัดๆ ไปได้ครับ ...

ตั้งแต่จำความได้แล้วบอกที่บ้านว่าโตขึ้นจะเป็น Programmer เขียนโปรแกรม​ ฯลฯ จะต้องเจอคำพูดประมาณว่า อ่อคอมพิวเตอร์มันก็มีแค่ 0 กับ 1 เท่านั้นแหละ พอโตขึ้นมาอีกหน่อยตอนอยู่มัธยมก็เริ่มรู้จักตรรกศาสตร์​ซึ่งเป็นพื้นฐานของ Boolean Algebra แล้วก็พอรู้ว่า อ่อเดี๋ยวไปเขียนโปรแกรมน่าจะได้ใช้เยอะ (ตอนนั้นยังไม่รู้จัก Demorgan’s law) พอเข้ามหาลัยหน่อยได้เรียนวิชา Digital ก็รู้สึกว่าใกล้ละเริ่มเห็น OP AMP เห็น Microcontroller, Microprocessor แล้วก็ข้ามไปวิชา OS เลย ทิ้งช่องว่างระหว่าง Hardware กับ Software ไว้ในใจโยธินมาเป็นระยะเวลาหลายปี จนกระทั่งปีนี้เรียกว่าจับพลัดจับพลูมารู้จักคอร์ส nand2tetris จากพี่อรรถ จากบทสนทนาตอนเย็นในที่ทำงานที่คุยกันไปเรื่อยในหัวข้อการเขียนโปรแกรม ประกอบกับในช่วงนี้ของชีวิตรู้สึกโหยหาอะไรที่มัน Fundamental, Foundation, Theoretical มากเลยตั้งปณิธานไว้ว่า สงกรานต์นี้เราจะเรียนคอร์สนี้ ต้องเกริ่นก่อนว่าคอร์ส Build a Modern Computer from First Principles: From Nand to Tetris (Project-Centered Course) นี่เป็นหนึ่งในคอร์สระดับตำนานของ Coursera เลยครับ ที่มีคนเรียนมากกว่าแสนคน และได้รับคะแนนรีวิวถึง 4.9 คะแนนเต็ม 5 โดยคนสอนเป็น Professor จาก the Hebrew University of Jerusalem สองคนคืออาจารย์ Shimon Schocken และอาจารย์ Noam Nisan ครับ โดยใช้เวลา 6 สัปดาห์ในการสร้าง Hack Computer ขึ้นมา ตั้งแต่ระดับเบสิกที่สุดคือ NAND gate ไปจนถึงมีสถาปัตยกรรมคอมพิวเตอร์จริงๆ ...

ขอรีวิวคลาส “Domain Driven Design แบบรูฟๆ” หน่อยนะครับ เป็นการขอบคุณที่พี่รูฟ Twin Panitsombat มอบดาบให้ไปสู้กับไฮดรา (หรือไปสร้างไฮดราตัวใหม่นะ) “คนที่มาเรียนถ้าไม่มาเรียนเพื่อแสวงหาความรู้ ก็มาเรียนรู้เพื่ออธิบายสิ่งที่ตัวเองทำเป็นธรรมชาติอยู่แล้ว” ผมเริ่มค้นพบอย่างนึงว่า ผมชอบฟังเรื่องราวที่คนทำ Software ในยุคก่อนผมเข้าวงการ เค้าเจออะไร แล้วแก้ปัญหาอะไรมาก มันเหมือนกับการที่เราพยายามกลับไปทำความเข้าใจรากของปัญหาว่า ก่อนจะมาถึงทุกวันนี้ วงการนี้มันผ่านอะไรมาบ้าง แล้วภาพที่พี่รูฟ เล่าตั้งแต่ Software Crisis มันเหมือน Connect the dot ที่ผมรู้มาตลอดชีวิตเข้าด้วยกันตั้งแต่ XP, Scrum และ Kanban และช่องว่างตรงกลางที่ผมรู้สึกมาซักพักใหญ่มาก แต่ไม่รู้ว่ามันคืออะไร จนมาได้คำตอบว่ามันคือ Domain Driven Design ครับ คลาสนี้รู้สึกว่าได้เครื่องมือมาหลากหลายมาก ที่บอก How ในการทำ Architecture design ที่ตลอดชีวิตมา เริ่มด้วย Data model ก่อนเสมอ ตั้งแต่การ define space อย่าง Problem space กับ Solution space ซึ่ง ตอนจังหวะนี้ประสบการณ์ Scrum มาตลอดชีวิตภาพมันกลับมาทั้ง Sprint Planning, Refinement แต่ที่ surprise ตัวเองมากคือภาพตอนเรียน Category Theory ไม่กี่สัปดาห์ก่อนมันกลับมาด้วย และมันกลับมาบ่อยมากๆ ตลอดเวลาที่เหลือของ class DDD วันนี้ทั้งภาพ Domain, Co Domain, Functor, Object, Morphism, Category of Type ตอนทำ Workshop ทำ Context Mapping และหา Event Sourcing กับ CQRS และอื่นๆ อีกหลายจุดครับ เรียกได้ว่าหลอกหลอนมาก 555 ...

อยากจะพูดถึงคอร์ส Mathematics for Working Programmers ของอาจารย์เดฟ Dave Rawitat Pulam ที่เพิ่งรอดกลับมาหลังจาก 2 วันที่หนักหน่วงหน่อยครับ “ทำไมต้อง Refactor ถ้าเรา Prefactoring ได้ตั้งแต่แรก” นั่นคือประโยคที่ผมชอบที่สุดตลอดสองวันที่ผ่านมา ต้องบอกว่าก่อนไปเรียนคือ ผมไม่รู้เลยว่าจะไปเจอกับอะไรบ้าง แต่ก็มั่นใจระดับนึงว่าประสบการณ์เขียนโปรแกรมที่มีมันน่าจะพาเราเอาตัวรอดไปได้ระดับนึงละ พอผ่านไปไม่กี่สไลด์เท่านั้นแหละผมคิดผิด และผมเลยเพิ่งรู้ตัวเลยว่าผมมองโลกผ่านรูกุญแจมาตลอด อารมณ์เหมือน Dr.Strange เจอ Ancient One ครั้งแรกเลย เบิกเนตรแรกเลยคือ ผมไม่เคยรู้จัก State machine, Turing Machine ฯลฯ อะไรเลย แต่มารู้ในคอร์สนี้แหละว่าสิ่งนี้มันกำหนดวิธีมองโลก (ผ่านรูกุญแจ) ของผมมาตลอดหลายๆ ปีเลย ได้รู้จักคณิตศาสตร์ในมุมที่มันสวยงาม ไม่ใช่แรงงาน เหมือนกลับไปอ่านเรื่องราวของพอล แอร์ดิชกับรามานุจัน อีกครั้ง แต่ในขณะที่ตื่นตากับการเบิกเนตรครั้งที่หนึ่งและรู้สึกว่าการรู้สิ่งนี้จะทำให้เราเข้าใจโลกมากขึ้น อาจารย์เดฟก็เขย่าโลกครั้งที่สองครับด้วย lambda calculus เบิกเนตรครั้งที่สองพาผมย้อนกลับไปรู้จักกับความเรียบง่ายของ Function อีกครั้งที่เคยเรียนเมื่อเกิน 10 ปีที่แล้ววิธีคิด และค่อยๆ ไต่ระดับไปจนถึงจุดที่มัน “Equivalent” กันซึ่งคลาสนี้มันจะมีหลายจุดมากๆ ที่ระหว่างเรียนเราต้องสู้กับจิตใจตัวเองในการ unlearn ความเข้าใจที่เราเข้าใจมาตลอดหลายๆ ปี ซึ่งบางจุดก็ง่าย แต่บางจุดนั้นมันก็ยากจริงๆ ครับแต่ eventually เราจะเข้าใจมันเอง จุดที่ผมประทับใจมากอีกจุดนึงคือเรื่อง Type ครับ ตลอดชีวิตการเขียนโปรแกรมมาหลายปี หนังสือไม่รู้กี่เล่ม Talk ไม่รู้กี่ตัว ไม่เคยมีใครเล่าเรื่อง Type ได้เห็นภาพขนาดนี้และผมจะรู้สึกผิดมากถ้าผมมาเล่าสปอยไว้ตรงนี้ เพราะอยากให้คนอื่นได้ฟังจากในคอร์สนี้เองจริงๆ ...