💡 TL;DR How I utilize Notion for everyday work

จะนับว่าบล็อกนี้เป็นภาคต่อ ของต่อของต่อของซีรีย์บล็อกที่ผมเล่าว่าใช้ Bullet Journaling ยังไงมาตลอดหลายปีก็ได้ แล้วผมใช้ System นี้มาตั้งแต่ประมาณช่วงปลายปี 2021 จนถึงปัจจุบัน ถึงแม้มันจะมีการปรับเปลี่ยนรูปมาเรื่อยๆ แต่มันก็ได้พิสูจน์แล้วว่า มันช่วยผมจำและทำงานได้ดีมาตลอดหลายปีที่ผ่านมา และแม้กระทั่งบล็อกนี้เองก็เขียนอยู่บน Notion เป็น First draft เช่นกัน

First Version

ต้องบอกก่อนว่าก่อนหน้าจะมาอยู่บนนี้เป็นยุคที่ผม Hybrid อยู่บน Notion + Physical Notebook มาก่อน แต่ปัญหาหลักที่เจอคือ พอมันต้องแยกสองโลก ชีวิตจะเริ่มหาของยากขึ้นเรื่อยๆ ถึงแม้ผมจะเคยเชื่อว่าเราควรจะอยู่ในโลก Physical แต่ด้วยธรรมชาติของงาน Software ต้องอยู่บนคอมพิวเตอร์เกือบตลอด ต้องเก็บลิ้งค์หรือ Code snippet มันเลยทำให้ไม่สามารถไปใช้สมุดได้เต็มตัว จนถึงจุดนึงผมยอมแพ้แล้วย้ายกระบวนการในสมุดมาอยู่ใน Notion ทั้งหมด

ด้วยความที่ทีมที่ผมทำงานด้วยยังอยู่บนรอบ Sprint เพราะฉะนั้นการแบ่ง Section หลักๆ จะยังเป็น Sprint based อยู่ แต่จะมี Highlight ว่าวันไหนเป็นวันหยุดด้วยการเปลี่ยนวันเป็นสีแดงไว้ด้วย แต่ก็จะมีความใช้ practices ของ Bullet Journaling อยู่คือเขียนวันของทั้งเดือนลงมาเลยทั้งหมดในหน้าเดียว วิธีนี้ช่วยให้เห็นภาพรวมของทั้งเดือนว่ามันมี Event อะไรบ้าง แล้วสิ่งที่ Notion มาช่วยเติมเต็มการทำ bullet journaling คือการที่เราสามารถ Merge ตัว Monthly Log กับ Daily Log เข้าด้วยกันได้แบบแนบเนียนมาก โดยการใช้ Toggle List ครับ

ความดีงามของ Toggle List คือการที่มัน Encapsulate ข้อมูลที่เกี่ยวกับวันนั้นไว้ในตัวเองซ้อนเป็น Level ได้เลยทำให้จากแต่ก่อนต้องมีหนึ่งหน้าในสมุด dedicate ให้กับ Monthly log แล้วตัว Daily Log ก็ขยายไปเรื่อยๆ สองอย่างนี้ก็มารวมกันได้

อีกหนึ่งฟีเจอร์ที่ดีงามมากของ Notion คือ To-do list เลยครับเป็นอีกฟีเจอร์นึงที่แมพลงกับ Tasks ใน Bullet Journal พอดิบพอดี และความดีงามคือนอกจากจะมี checkbox ให้กดข้างหน้าแล้ว พอกดแล้วยัง fade ตัวหนังสือของ task นั้นให้เป็นสีเทาด้วย เรียกได้ว่าให้เราโฟกัสเฉพาะงานที่ยังไม่เสร็จ ตัวที่เสร็จแล้วก็ลืมมันไปได้เลย

Second Version

หลังจากใช้งานเวอร์ชั่นแรกมาซักพัก ผมเริ่มจะรู้ตัวว่ามันมี Monthly Log อีกแบบด้วยจริงๆ ต้องบอกว่าอารณ์มันจะกึ่งๆ Future Log คือ เรารู้ว่ามันเป็นสิ่งที่ต้องทำเดือนนั้นแหละ แต่ยังไม่รู้ว่าจะทำวันไหน แล้วการจะไปยัดวันใส่มันเลยใน Version แรกมันทำไม่ได้เลยเกิดการจัดระเบียบ Section ใหม่โดยแยกในเดือนเดียวแบ่งเป็น Monthly Log กับ Daily Log ไปเลย ซึ่ง Monthly Log นอกจากจะเป็นที่รวม Tasks ที่ต้องทำภายในเดือนนั้นแล้ว ยังมีอีกฟีเจอร์ที่เติบโตขึ้นมาตามการใช้งานซึ่งก็คือ Page ครับ

ตัว Page ที่ผมใช้ใน Monthly Log จะเป็นที่รวบรวมเรื่องที่เกี่ยวข้องกัน แล้วแทนที่จะเขียนมันกระจายไปในแต่ละวัน ซึ่งทำให้ชีวิตลำบากมากๆ กลายเป็นทุกอย่างจะถูกรวบรวมอยู่ในเพจๆ เดียวแทน ผมใช้เพจหลักๆ กับ Project, Research topic หรือเวลาไปเรียน Course อะไรก็จะรวบไว้ในนี้เลย พอรวบไว้ใน page เดียวแล้วแต่ละวันมันเลยกลายเป็นการ reference กลับไปหาเพจผ่านฟีเจอร์ Mention to a page แล้วเป็นการจดโน๊ตสั้นๆ แทนว่าวันนั้นทำอะไรเกี่ยวกับ page นี้

อีกวิวัฒนาการที่เกิดขึ้นในช่วงเวอร์ชั่นที่สองคือ พอเราเริ่มใช้ Toggle list แทน Tasks ในแต่ละวันเพราะมันต้องการ detail มากกว่านั้นด้วย กลายเป็นว่าเราสูญเสียความสามารถในการติ๊ก To-do ไปแทน ซึ่งแรกๆ ผมก็แก้ text ของ Toggle list นั้นให้ขีดฆ่าแล้วเปลี่ยนเป็นสีเทาเอง แต่รู้สึกว่ามันใช้พลังงานเยอะเกินไป เลยกลายเป็นว่ามาจบที่การใช้ emoji prefix convention แทน 2 แบบคือ ✅ สำหรับ Task ที่เสร็จแล้วกับ 🚧 สำหรับ Task ที่ยังทำค้างอยู่ แล้วต้องทำต่อวันต่อไป

Third Version

เวอร์ชั่นถัดมาอาจจะเรียกว่า Minor change ก็ได้ เกิดจากตอนที่เปลี่ยนงาน แล้วมันมีของที่ต้องรู้ใหม่เยอะมากๆ เลยทำให้มีพวก Note ไว้คอยจดว่าเรียนรู้อะไรใหม่ปนกับ Tasks มากขึ้นเรื่อยๆ แล้วมันเละเทะมาก เลยเกิด Section ย่อยในแต่ละวันขึ้นมาเป็น #learntoday ซึ่งก็ใช้ Toggle List ทำการ encapsulate เหมือนเดิมมาช่วยให้แยกสิ่งที่ต้องโฟกัสแต่ละอย่างออกจากกัน

อีกอย่างนึงที่เริ่มใช้เยอะในเวอร์ชั่นนี้คือ Horizontal Rules มาช่วยแบ่ง Section ในหนึ่งวัน เพราะเริ่มมี Context มากขึ้นแล้วการ Encapsulate ผ่าน Toggle List มันลึกไป แต่ Practice นี้ใช้ไม่ได้นานก็เลิกๆ ไป แล้วกลับไป Encapsulate เหมือนเดิม เพราะสุดท้ายแล้วเราไม่ได้อยากดูทุกอย่างตลอดหรอก แต่ถ้าอยากดูจริงๆ ก็กางเอาก็ได้

4th Version

ถ้านับเวลาจริงๆ ต้องบอกว่าหลังจากปรับเป็น Version 2,3 นี่ก็ไม่ได้ปรับรูปแบบอะไรในนี้เลยมาหลายเดือนมากๆ จนกระทั่งมามองย้อนกลับดูแล้วเจอปัญหานึงว่า หาที่โน๊ตที่ประชุมไว้ไม่เจอ ซึ่งก่อนหน้านี้เวลาจดโน๊ตประชุมจะมีอยู่ 2 แบบใช้ปนๆ กันไปคือ ถ้าไม่แยก Page ประชุมไปเลยก็เป็น Toggle List ซึ่งสุดท้ายหลายครั้งก็ Convert ไปเป็น Page ด้วย

แต่พอมันเป็น Page ที่อยู่ในแต่ละวันแล้วการจะหามันเจอนี่ยากมาก ถ้า search ไม่เจอจริงๆ ก็ต้องมากดกางดูใน Page Hierachy ในเมนูทางซ้ายซึ่งเริ่มไม่สะดวกละ เลยทำให้สุดท้ายแยกออกมาเป็น Section: Meetings สำหรับเก็บโน๊ตประชุมไปเลย แล้วก็ใช้เป็น Toggle List ไปก็แก้ปัญหาที่หาโน๊ตประชุมไม่เจอใน Daily Log ไปได้ละ

อีกสิ่งหนึ่งที่ Introduce มาในเวอร์ชั่นนี้คือตัว Story ครับ มันเกิดจากปัญหาว่าเวลาทำงานเรื่องๆ นึงมันไม่ได้จบในวันเดียว แล้ววันนึงก็ทำอะไรหลายอย่างมาก การจะ Keep track ว่าเราทำแล้ว Progress ถึงไหน เหลืออะไรบ้างนี่ ถ้าต้องดูจาก Daily Log ทุกวันมารวมกันก็ลำบากอยู่ เลยเกิดมาเป็น Section: Story สำหรับเก็บเรื่องที่ทำไปเลย

วิธีนี้คือ Knowledge ที่เกี่ยวกับการทำเรื่องนั้นๆ จะถูกรวบมาไว้ที่เดียวเลย ทำให้เวลาดูภาพรวมมันง่ายขึ้น ส่วนในแต่ละวันก็จะเป็นโน๊ตสั้นๆ ว่าวันนี้ทำอะไรไปแทน ซึ่งจะมาอัพเดทตอนช่วง Wind down ในแต่ละวัน แล้วใช้งานเป็นหลักตอน Daily meeting ในวันถัดไป

ความดีงามอีกอย่างของการแยก Section: Story ออกมาคือ มันทำให้กลับมาย้อนดูได้ง่ายมากว่าเราทำอะไรไปตอนเดือนไหน ช่วยให้เขียน Performance Review ตัวเองง่ายขึ้น แล้วเสริมสร้าง self esteem นิดหน่อยว่าเรายังทำอะไรเป็นชิ้น เป็นอันบ้างนะ

อย่างสุดท้ายที่ Introduce มาในเวอร์ชั่นที่ 4 คือการกลับมาทำ Future Logs ครับ มันเกิดจากปัญหาที่ว่าอยู่ดีๆ ปีนี้ก็ถูกเชิญไปงานแต่งงานเยอะมาก แล้วเริ่มรู้ตัวว่ามีเรื่องบางอย่างที่ต้องแพลนไปไกลกว่าเดือนนี้แล้วเลยต้องแยกออกมาเป็นเป็น Page ใหม่ที่มีศักดิ์พอๆ กับ Monthy Log ในแต่ละเดือนเลย

Conclusion

ตอนนี้ผมอยู่ในเวอร์ชั่นที่ 4 ครับ ณ วันที่เขียนบล็อกนี้ ก่อนจบผมสรุปให้อีกทีว่ามาถึงเวอร์ชั่นปัจจุบันตอนนี้ Structure มันเป็นยังไงบ้าง

เริ่มจากมี Root Page ชื่อ Journal แล้วข้างในแบ่ง sub-page เป็นรายเดือนเช่น January 2023, February 2023 แล้วก็มีอีกเพจชื่อ Future Logs อยู่บนสุด แล้วพอหมดปีก็สร้าง Page ใหม่รวบ Page รายเดือนเข้าด้วยกันตามปี

Future Logs

เพจนี้มีไว้ในการเก็บเรื่องราวที่ไกลเกินกว่าเดือนปัจจุบัน ซึ่งส่วนใหญ่จะเป็นการนัด Event ต่างๆ แบ่ง Section ได้ตามใจชอบถ้ามันพอจะ Group ได้นะ

Monthly Logs (<Month> <Year>)

เพจนี้จะเก็บเรื่องราวในแต่ละเดือนจะสร้างใหม่ทุกๆ ต้นเดือน โดยแบ่ง Section ข้างในออกเป็น 4 Section

Ideas & Tasks — ไว้เก็บอะไรที่นึกขึ้นได้ อะไรที่อยากทำในเดือนนั้นแต่ยังไม่รู้จะทำเมื่อไร หรือบางทีเกิน Scope ที่จะทำได้ในหนึ่งวันก็เอามาโยนไว้ที่นี่ ตรงนี้คือไม่มีกฏเลย อยากโยนอะไรก็โยนมาใส่จะทำ Bullet, Toggle List, Page, Callout แล้วแต่อารมณ์เลย

Story — ไว้เก็บเรื่องที่เกี่ยวกับงานหลักที่ทำในเดือนนั้นๆ ที่เกิน Scope ของวันไปแล้ว จะทำเป็น Toggle List, Page ก็ได้แล้วแต่อารมณ์ ข้างในจะใส่ Note, รูปภาพ, Todo list ฯลฯ มี emoji convention 2 อย่างคือ ถ้ายังทำอยู่ใส่ 🚧 แต่ถ้าทำเสร็จแล้วให้ใส่ ✅

Meetings — ไว้จดโน๊ตเกี่ยวกับที่ประชุมหรือคุยกับใครก็ตามที่มันออกแนว “ประชุม” ตัวนี้ส่วนใหญ่ใช้ Toggle List แล้ว Convention หลักๆ คือชื่อต้องเป็น 📅[<meeting-date>] <meeting name> ข้างในก็จดตามอัธยาศัยเลย

Daily Logs
ตัวนี้แบ่งเป็น 2 ส่วนคือ Structure กับ detail แต่ละเพจ ในส่วนของ Structure จะเป็น List ของ Toggle List เรียงไปตั้งแต่วันที่ 1 จนถึงวันสุดท้ายของเดือน แล้วใส่วันกำกับไปด้วย ถ้าเป็นวันหยุด ตรงนี้จะใช้เป็นสีแดง

ในส่วนของ Structure ในแต่ละวันอันนี้ Free style เลยครับ ข้างบนเป็นแค่ตัวอย่างแบบนึง แต่ถึงเวลาจริง ผมก็ไม่ได้ทำแบบนี้ตลอด อยากจะทำ Todo list อยากจะใช้ Toggle list หรือจะแบ่ง Section ข้างในแต่ละวันอีก ไม่มีกฏตายตัวเลย สำคัญคือเอาที่มีประโยชน์กับเรา แล้วช่วย off-load สิ่งที่อยู่ในหัวเราออกไปได้ คำแนะนำกว้างๆ คือ ถ้าเป็นอะไรที่เราต้องกลับมาดูทีหลัง พยายามใส่ keyword เข้าไปให้ unique พอที่เราจะ search เจอทีหลังได้ด้วย

ประมาณนี้ครับ ผมเชื่อว่าแต่ละคนมีวิธีในการจดอะไรแบบนี้คล้ายๆ กันอยู่แล้ว แต่อาจจะมี Variant ต่างกันไปนิดๆ หน่อย แต่คิดว่าน่าจะพอได้อะไรกลับไปบ้างแหละ สิ่งสำคัญอีกอย่างที่ไม่ได้พูดข้างบนคือ ถ้าเราคิดว่า System เราเวิร์คอยู่แล้ว บางทีการหันกลับมามองมันอีกมุมบ้างเราอาจจะค้นพบวิธีที่มันดีกว่าก็เป็นได้ เหมือนกับคำกล่าวที่ว่า

💡 The only thing to prevent better is good enough

ความเดิมตอนที่แล้ว

แนะนำ BuJo เมื่อชีวิตอยากติด Analog บล็อกเต็มๆ ที่ผมเขียนเมื่อสองปีที่แล้วที่คนเข้ามาอ่านตอนนี้เกิน 40k คลิกไปแล้ว โพสนี้จะเรียกได้ว่าเป็นภาคต่อของบทความนั้นก็ได้

เรื่องราวหลังจากผมใช้ Bujo ได้ไม่กี่เดือนตอนนั้นคือ ผมถอย iPad ครับ และนั่นน่าจะเป็นจุดเริ่มต้นที่ผมกลับมาหาโลก Digital อีกรอบนึง ถึงแม้ว่าจะพยายามทำ Bujo บน GoodNotes เท่าไร แต่ก็ยอมรับว่าสัมผัสการเขียนใน iPad ยังไงมันก็ยังสู้กระดาษและปากกาไม่ได้ แต่ผมว่าเหตุผลที่สำคัญที่สุดที่ทำให้ผมหยุดทำ Bujo ไปในรอบนั้นคือความ Digital Native ของมันครับ

นิยาม Digital native ของผมคือการพิมพ์ การถ่ายรูป Capture screenshot ฯลฯ ซึ่งนั่นทำให้เราขาดคีย์สำคัญของ Bujo ไปข้อนึงซึ่งผมไม่ได้คิดถึงตอนนั้น คือความสามารถในการประมวลผลข้อความแล้วสรุปครับ หรือทาง Bujo น่าจะเรียกว่า Rapid logging ทำให้ตอนนั้นวิธีการจดของผมเปลี่ยนไปมากคือ ด้วยความที่เป็นคนพิมพ์สัมผัสได้อยู่แล้ว เลยจดมันทุกอย่าง แล้วหลายๆ อย่างจนไม่ได้เอากลับมาคิดว่าจดไปทำไมนะ ซึ่งสุดท้ายผมก็เลิกทำ Bujo ไปแล้วแทนที่ด้วยอะไรก็ไม่รู้ ไม่มีชื่อเรียก แล้วแต่ tools จะพาไป

กลับมา

สาเหตุที่กลับมาทำ Analog Bujo ในรอบนี้ของผมหลักๆ เกิดจาก 2 เหตุผลครับ คือ มีเพื่อนมาชวนไปสอนทำ Bullet journaling ครับ ซึ่งหลังจากเตรียมตัวที่จะสอนได้แปปนึง ผมก็ค้นพบว่าผมสอนไม่ได้ และทำให้ผมค้นพบว่าผมใช้ชีวิต Automatic เกินไปจากแต่ก่อนมาก แล้ว Reflect กับทุกๆ อย่างที่พุ่งเข้ามาหาตัวเราจนเราเสีย self esteem ไปหลายๆ ครั้งเหมือนกัน

ตอนช่วงเตรียมตัวสอนมันทำให้ผมกลับมาอ่าน Bullet Journaling ที่ Ryder Carroll ซึ่งเราน่าจะเรียกได้ว่าเป็นบิดาแห่ง Bujo เขียนอีกครั้ง แล้วผมค้นพบคุณค่าหลายๆ อย่างที่ผมไม่เคยพบตอนทำ Bujo เมื่อสองปีก่อนในนั้นครับ

ยกตัวอย่างเช่น ผมเคยประสบปัญหากับการต้องกลับมาจดเรื่องต่อๆ กันแล้วหาไม่เจอ ถึงแม้จะทำ Indexing ไว้แล้วก็ตาม แต่พอรู้จักกับ Concept ของ Thread มันทำให้เรื่องราวแนวๆ เดียวกันสามารถเรียงร้อยต่อกันได้ง่ายมาก เพียงแค่เพิ่มเลขหน้าของเรื่องแนวเดียวกันถัดไปไว้ข้างๆ เลขหน้าในเรื่องปัจจุบันครับ

รูปจาก bulletjournal.com/blogs/bulletjournalist/th..

อีกสิ่งหนึ่งที่ผมค้นพบว่าทำไมผมถึงเลิกทำไปในรอบก่อนคือ เรื่องง่ายๆ อย่างสีครับ คือ Bujo เนี่ย ถ้าเราไป Search ตาม Youtube, Pinterest หลายๆ ครั้งเราจะค้นพบว่าแต่ละคนทำโคตรสวยเลย ใช้สี ทำ Caligraphy แต่งสติ๊กเกอร์​ ฯลฯ ซึ่ง รอบแรกผมก็พยายามทำแบบนั้นนะ แบบมีปากกาเมจิกติดตัวหลายสีมาก แล้วก็ค้นพบว่าตัวเองใช้หลักๆ อยู่ 3 สี แล้วมันก็ไม่สวยเลย แล้วมันก็รู้สึกเฟลเบาๆ ว่าทำไม ทำไม่ได้ขนาดนั้นนะ

ซึ่งกลับมารอบนี้ ด้วยความที่รู้ตัวละว่า มันไม่ไหวละนะ ผมเลยจับพลัดจับพลูไปเจอปากกา Fineliner ซึ่ง แค่เป็นสมุดจุด กับปากกา Fineliner แค่นี้ก็ผมก็พอใจแล้ว แล้วไม่ต้องใช้ effort เยอะเท่าสีด้วย (เพราะมีแค่สีเดียว) และหัว 0.3 เนี่ยเป็นอะไรที่กำลังดีมากๆ แล้วพอมันมีแค่เส้น มันทำให้เราลดพลังที่ใช้ในการ setup น้อยลงไปมาก เพราะไม่ต้องคิดอะไร แล้วมันก็จะคล้ายๆ กันในแต่ละเดือน ซึ่งผ่านมา 4 สัปดาห์ หลายๆ อย่างค่อยๆ วิวัฒนาการ ตัดบ้าง เพิ่มบ้าง จนมันถึงจุดที่เราโอเค

สิ่งสำคัญ

ปีที่ผ่านมา ผมเชื่อว่าตัวเองอ่านหนังสือน้อยมาตลอด คือรู้สึกว่าไม่ได้อ่านเลย เอาเวลาไปไถ Facebook, Twitter หรือไม่ก็นั่งแช่ Youtube หมด ซึ่งเอาจริงๆ มันเฟลมากนะ เพราะว่าก็ซื้อหนังสือแทบจะตลอดอยู่แล้ว และมีหนังสือที่ดองไว้เยอะมาก

หนึ่งในเครื่องมือที่กลับมาพร้อมกับ Bujo คือ Tracker ครับ ซึ่งเอากลับมาแก้ปัญหาชีวิต Automatic ที่ผมเกริ่นไว้ก่อนหน้านี้ได้ค่อนข้างจะอยู่หมัดเลย คือมันทำให้เรามีสติมากขึ้นในหลายๆ ครั้ง และเห็นอะไรชัดขึ้นมากกว่าแต่ก่อน และมันเปลี่ยนความเชื่อผมข้างบนไปเลยเพราะ

ผมอ่านหนังสือเยอะกว่าที่คิดไว้มาก

ซึ่งพอมามองย้อนดู มันภูมิใจในตัวเองมากเลยนะ ที่เห้ย เราก็ไม่ได้เป็นคนที่แย่แบบที่เราคิดนิ เรายังเป็นคนเดิมที่เคยเป็นนี่แหละ เพียงแต่ตอนที่เราไม่ได้กลับมาหยุดคิด ตั้งสติ และ Track มัน เราก็หลงลืมความเป็นตัวเองไปเยอะมาก และมองตัวเองตามแบบที่คนอื่นมอง

ตอนผมอ่านหนังสือ Bullet Journaling คุณ Ryder Carroll เค้าบอกไว้ว่า ให้ลองทำ Migration ซักครั้งแล้วจะรู้ว่าตัวเองเหมาะกับ Bujo รึเปล่า ต้องบอกว่า ตอนทำรอบที่แล้วผมไม่ได้คิดอะไรลึกซึ้งขนาดนั้นนะ ก็แค่ย้าย Task ค้างๆ ไปที่ใหม่ ผมเข้าใจแค่นั้น

รอบนี้ผมค้นพบว่า จังหวะที่กลับมาดู Task แต่ละ Bullet ที่ผมจดไว้ ค้างไว้บ้าง เสร็จบ้าง มันทำให้ผมเห็นว่า ผมมีความฝันหลายอย่างนะ ความฝันที่บางครั้ง เราก็ลืมไปในเวลาที่เหนื่อยล้า เห็นไอเดียที่เริ่มก่อรูปร่าง แต่ต้องหยุดทำไปเพราะต้องไปทำอย่างอื่น

สิ่งเหล่านี้พอเรากลับมามองมัน มันไม่ได้หายไปไหนครับ และพอถึงจุดนี้เราเลือกได้ว่า เราจะพามันไปต่อ หรือเราอาจจะวางมันไว้ในอดีต รอวันที่จะกลับมาพบอีกครั้ง หรือเราอาจจะเลือกที่จะปล่อยมันไป แต่สิ่งสำคัญตอน Migration คือ “เรามีโอกาสที่จะเลือกมัน” และนี่แหละครับ มันทำให้ผมรู้สึกว่าชีวิตผมมันกลับมา Control ได้มากขึ้นกว่าเดิม ไม่ได้เป็นมนุษย์​ Automatic อีกแล้ว

สุดท้ายเอาจริงๆ ผมก็ไม่รู้หรอกว่ารอบนี้จะทำต่อไปได้อีกกี่เดือน แต่ตอนนี้กลับมาทำแล้วชีวิตดีก็คงจะทำต่อไปแหละ ต้องขอบคุณเพื่อนวิวที่ชวนไปสอน ถึงแม้จะไม่ได้ไปช่วยสอนจริงๆ ไม่งั้นคงไม่ได้กลับมามองเครื่องมือนี้อีกครั้ง ขอบคุณธันวาที่มาชวนคุยเรื่อง Bujo ในช่วงเวลาใกล้ๆ กัน มันคงเป็นเรื่องบังเอิญมากที่สองคนนี้มาทักเรื่อง Bujo ในเวลาใกล้ๆ กัน แต่เรื่องบัญเอิญจะไม่หายไปตามกาลเวลา ถ้าเรายังจำมันได้อยู่และสิ่งที่ทำให้เราจำมันได้ก็คือตัว Bujo นี่แหละ สวัสดี

ตั้งแต่สมัยเรียนแล้ว ผมไม่ใช่คนประเภทใช้สมุดครับ ตั้งแต่ปี 2 แล้วผมได้ Thinkpad Edge 11 มาผมก็อยู่บน Evernote มาตลอด อาจจะเปลี่ยนไปใช้ OneNote ตอนอยู่ปีสี่บ้าง จนมาถึงทำงานที่ใช้ Bear หรือไม่ก็สร้างไฟล์จดลง git repo ตัวเองผมไม่เคยคิดจะกลับไปใช้สมุดเลยครับ ทุกอย่างจะสามารถ Search หาได้มี hashtag / group อะไรเก็บไว้อย่างเป็นระบบ หลายตัวเขียน Markdown ได้หรือมี Format ที่ทำให้เขียนแล้วดูดีขึ้นไปอีก

จริงๆ ก็ยังใช้ Bear อยู่นะ

ซึ่งจดอย่างนี้มันก็ไม่มีปัญหาอะไรนะครับ ไม่ได้จะบอกว่าเห้ยจดแบบนี้มันไม่ดีนะ แต่คือผมอยากลองอะไรใหม่ๆ ไง

นอกจากเรื่องจดอีกเรื่องนึงคือ Todo list ครับ หลายต่อหลายปีมากที่ผมพยายามจะอยู่กับ App todo list แต่สุดท้ายแล้วอยู่กับ App ไม่รอดถึงมันจะ Sync หลาย Platform มีฟีเจอร์เตือน นั่นนู่นนี่ก็เหอะ ไม่รอดครับ เพิ่งรู้ตัวว่า Todolist ที่รอดสำหรับผมคือ ใช้แล้วทิ้ง นั่นก็คือ เขียนลง Post-it เวิร์คสุด

กลับมาต่อหลังจากได้สมุด ผมคิดหนักมากครับว่าจะจดไรดีวะ มีตั้งร้อยกว่าหน้าจะใช้ยังไงหมด ที่เคยได้ยินมาก็รู้จักแค่ Cornell method ที่แบ่งๆ ช่องในหน้าเวลาจด แต่คือก็ไม่ได้ประชุมบ่อยขนาดนั้นไง

The Best Techniques for Taking Notes We don’t stop taking notes after we graduate: it’s something many of us do in some capacity throughout our adult lives, too. It may not even be something you really think about—you just do it. But you could probably also do it better, and that’s where we come in. It may be time to get back to the ba… — Lifehacker, The A.V. Club

ระหว่างที่นั่นงงงวยกับตัวเอง ผมก็เปิดไปเจอเว็บ http://bulletjournal.com/ ทำให้ผมรู้จักว่า เห้ย มันมีคนคิดระบบที่ทำให้เราใช้สมุดด้วยหวะ (คือเอาจริงๆ ก็เคยเห็นพวกสมุด Yearly Planner อะไรพวกนี้นะ แต่ไม่เคยคิดจะใช้เลย เพราะว่ามันรู้สึกบังคับเกินไป)

รู้จัก Bullet Journal (BuJo)

Bullet Journal ถูกคิดค้นโดยพ่อหนุ่มนามว่า Ryder Carroll และไม่ใช่ปุปปับจะคิดได้มาขนาดนี้นะ แต่ System นี้ถูกคิดและลองผิดลองถูกมาหลายปีกว่าจะเกิดมาเป็น BuJo อย่างที่เราเห็นในปัจจุบัน สมุดพวก Yearly Planner หรือ Journal อย่างที่ผมบอกครับ ส่วนใหญ่มันจะตีเส้น ตาราง​ ฯลฯ อะไรมาให้เป็น Structure แล้วซึ่งมันซับซ้อนเกินไปและใช้เวลากับความคิดเยอะกว่าจะจดได้ มันเลยเกิดเทคนิคที่เรียกว่า Rapid Logging ขึ้นมาครับซึ่งประกอบด้วยส่วนประกอบหลัก 4 อย่างคือ Topics, Page number, Short sentences และ Bullets ครับ

• Topics ก็ตรงตัวครับ ก่อนจะเขียนอะไรก็ต้องมีหัวข้อก่อน เอาที่เข้าใจง่าย อ่านรอบเดียวเข้าใจเลยว่าที่เหลือคือเรื่องอะไร
• Page Number อันนี้สำคัญมากครับและผมเพิ่งมาเข้าใจตอนที่คุยกับคนอื่นเวลาบอกว่าไม่ชอบใช้สมุดเพราะหาไม่เจอ สิ่งนี้แหละครับคือตัวแก้ปัญหา ใส่เลขหน้าให้มันซะ แล้วทำสารบัญ แค่นี้ก็หาเจอแล้วครับ
• Short Sentences ประโยคสั้นๆ ก็ประโยคสั้นๆ ครับอาจจะเป็นงานที่ต้องทำ,​ นัดหมาย บันทึกช่วยจำ เป็นอะไรก็ได้ครับ ขอแค่สั้นๆ พอ
• Bullets สิ่งนี้คือพระเอกของเราเลยครับ เวลาเราจดอะไรปกติเราจะมีขีดหรือจุดเอาไว้แยกประโยคใช่มั้ยครับ แต่ใน System นี้จุดนี้มีหลายแบบ หลายความหมายครับ ซึ่งอันนี้แล้วแต่คนจะ define เลย แต่ก็จะมีแนวทางหลักๆ ที่คน ใช้กันเยอะอย่างเช่น
  · อันนี้ผมจะแทนงานที่ต้องทำหรือ Todo
  X อันนี้คืองานที่ทำเสร็จแล้ว ปกติคือเขียนทับตัวข้างบน
  > อันนี้เป็นงานที่ไม่เสร็จแล้วต้องย้ายไปวันอื่น
  - อันนี้เป็นโน๊ตครับ
  ° จริงๆ อยากจะเขียนว่าจุดที่มันกลวง อันนี้คือ Event ครับ

Photo by Bich Tran from Pexels https://www.pexels.com/photo/bullet-journal-key-732439/

นอกจาก Rapid Logging แล้ว System นี้ยังมีส่วนประกอบอีกอย่างเราเรียกมันว่า Module ครับ ซึ่งอันนี้ค่อนข้างจะเหมือนๆ กันทุกคนถ้าใช้ BuJo โดยจะประกอบด้วย 3 ส่วนๆ หลักๆ คือ

• Index หรือสารบัญนั่นแหละครับใช้ประกอบกับ Page Number ที่ผมพูดถึงข้างบนสิ่งนี้จะช่วยให้เราหาของที่อยู่ในเล่มได้ง่ายโคตรๆ เหมือนเรากำลังเขียนหนังสือเล่มนึงเลย
• Future Log อันนี้เอาไว้ใส่อะไรก็ตามที่ต้องทำที่ต้องวางแผนล่วงหน้าหลักเดือน แต่ส่วนใหญ่แล้วคนจะนิยมเขียน Future Log อยู่ในหน้าเดียวกัน (ที่เป็นสองหน้า) แล้วแบ่งช่องไว้ 6 ช่องสำหรับ 6 เดือนครับ ซึ่งรูปแบบไม่มีตายตัวครับ บางคนอาจจะแบ่งช่องไว้เฉยๆ แล้วเขียนเดือนกำกับ แต่สำหรับผมผมเขียนปฏิทินไว้เลยครับ 1/4 ของหน้าแล้วแบ่งที่เหลือเอาไว้เขียน bullet มันทำให้ผมมองภาพรวมออกว่าว่างช่วงไหนบ้างด้วย เวลาใส่ก็วงวันที่ในเดือนไปด้วย
• Monthly Log หลักการเดียวกับ Future Log ครับ อันนี้เอาไว้ใส่อะไรที่จะเกิดขึ้นในเดือน ปกติแล้ว Title จะเป็นชื่อเดือนแล้วจะเขียนวันที่เรียงลงมาในหน้านั้นๆ ซึ่งส่วนตัวผมเองก็จะเขียนเต็มสองหน้าเหมือน Future Log ครับแต่จะแบ่งทางซ้ายเป็นวัน แล้วทางขวาจะเป็น Monthly Goal มันทำให้เห็นภาพรวมว่าเดือนนี้ต้องทำอะไรบ้างเร็วมาก
• Daily Log นอกจากจะซอยย่อยมาระดับเดือนแล้ว ยังซอยย่อยมาระดับวันอีกครับ คือเขียนวันที่ไปเลยว่าวันอะไรเป็นหัวข้อ แล้วข้างในก็ใส่อะไรลงไปเลยครับ ในส่วนนี้ผมลองมาทั้งแบบ เขียนวันต่อวัน กับตีตารางแบ่งสองหน้าเป็น Weekly Log เลยครับ ค้นพบว่าแบบที่ตีตารางแบ่งวันเป็น Weekly Log จะมีความรู้สึกอยากเขียนมากกว่า ไม่รู้ทำไมเหมือนกัน

จดอย่างอื่นลงไปได้มั้ย?

ที่ผมไล่ตามระบบทั้งหมดมาข้างบนเป็นแนวทางครับ เราอยากจะเพิ่มจะลดอะไรก็เรื่องของเราเลย ซึ่งนี่แหละเป็นสิ่งที่ทำให้ผมชอบมันมากๆ เพราะเราจะทำอะไรก็เรื่องของเรา ทีนี้คำถามคือเราจะเพิ่มอะไร ไอเดียมีเยอะมากครับอย่างส่วนตัวผมเองมี Mood Tracker มี จดบัญชีที่ลงทุนไว้บ้าง ฯลฯ ไม่มีกฏตายตัวครับ สมุดคือเอาไว้จด อยากจดอะไรก็จด แต่อย่าลืมทำ Index ก็พอครับ ไม่งั้นเดี๋ยวหาไม่เจอ

นอกจาก Index แล้วผมค้นพบว่ามันจะมีบางอย่างที่ทำให้เราหาของได้ง่ายๆ เช่นแปะ Post It อันเล็กๆ ที่เป็น Label ไว้ให้มันโผล่ออกมาบ้างของส่วนสำคัญๆ เช่นๆ Index / Future Log / Monthly Log จะได้เปิดได้เร็วกว่าต้องไปไล่หาใน Index อีก

Label สำหรับส่วนสำคัญๆ ครับ อันนี้เล่มผมเอง

สิ่งสำคัญที่สุด

จะจดให้สนุก สิ่งสำคัญคือหาแรงบันดาลใจครับ ลองดูคนอื่นว่าเค้าทำยังไง ผมได้ไอเดียดีๆ หลายอย่างมากมาจากการดูคนอื่นยกตัวอย่างเช่น Page Number ผมไปเห็นคนนึงเค้าเขียนเฉพาะเลขคู่ ซึ่งเป็นวิธีที่ฉลาดโคตรๆ ทำให้เราไม่ต้องเขียนทุกหน้าแล้วเราเปิดดูแบบแง้มๆ ได้เลย หรืออย่าง Label ข้างบนนี่ผมก็เห็นคนอื่นทำมาอีกทีครับ แม้กระทั่ง Mood Tracker นี่ผมก็ไปดูคนอื่นทำแล้วมันน่าสนใจดีเลยลองทำเองมั่ง

ถ้าสนใจในเว็บไซต์ของ bulletjournal เองมี newsletter ให้เราอัพเดทเทคนิคใหม่ๆ ตลอดครับ หรือถ้าอยากอ่านเองตัวเว็บไซต์ก็มี Blog ที่จะมี Show Case ของแต่ละคนเรื่อยๆ เช่นกัน

นอกจากเว็บไซต์หลักเองแล้วผมดูในไอจีครับตามแท๊ก #bujo กับ #bulletjournal เลยครับ จะได้ไอเดียใหม่ๆ กับได้เห็นคนจดสวยๆ เยอะมาก

https://www.instagram.com/explore/tags/bujo/

หรือใน Youtube ลอง Search ว่า bullet journal ก็จะเจอคนทำคลิปในการ Setup สมุดไว้เยอะมากเลยครับ ส่วนตัวผมชอบ Channel ของ AmandaRachLee เพราะเค้าทำเรื่องนี้เป็นหลักเลย

AmandaRachLee Making my way through life with a pencil in hand and creativity in mind. Subscribe for new videos every week! Instagram: http://instagram.com/amandarachlee Twitter: https://twitter.com/amandarachlee Facebook: https://www.facebook.com/amandarachlee/ TikTok: @amandarachlee Website: https://www.amanda… — YouTube

หมดแล้วครับ อยากบอกว่าลองจดดูซักอาทิตย์ แล้วคุณอาจจะเลิกใช้ Todo app, calendar app ไปเลยขอให้สนุกกับการจดครับผม

ปล.สุดท้ายมันไม่ได้เกี่ยวกับสมุด Moleskine เลยครับ แต่เป็นเรื่องระหว่างทางที่ทำให้ผมไปเจอ BuJo นี่แหละ

Original post on: https://yothinix.medium.com/แนะนำ-bujo-เมื่อชีวิตอยากติด-analog-6c0ac0c2c22